วัฒนธรรมไทย

ไขข้อข้องใจ ! มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติคืออะไร สำคัญอย่างไร

มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติคืออะไร และมีความสำคัญอย่างไรบ้าง วันนี้เรามีสาระดี ๆ ที่อยากจะถ่ายทอดแนวทางในการสืบสานและรักษาสมบัติของชาติอันแสนล้ำค่ามาฝากค่ะ

ในประเทศไทยเรานั้นทั่วทุกภูมิภาคล้วนมีวัฒนธรรม วิถีชีวิตอันหลากหลาย โดยแต่ละท้องถิ่นย่อมมีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ซึ่งหมายถึง ความรู้ การประพฤติปฏิบัติ ทักษะทางวัฒนธรรมที่แสดงออกผ่านบุคคล เครื่องมือ วัตถุ ที่แสดงออกถึงอัตลักษณ์ ความเป็นตัวตนของท้องถิ่นนั้นที่แตกต่างกันออกไป อีกทั้งต้องมีผู้ยอมรับและสืบทอดต่อเนื่องกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ดังนั้น มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเหล่านี้จึงถือเป็นสมบัติล้ำค่าที่ควรอนุรักษ์เอาไว้ให้ยั่งยืนค่ะ

ปัจจุบันวัฒนธรรมเกิดการแลกเปลี่ยนหมุนเวียนจากผู้คนต่างถิ่น ต่างภาษา ต่างความคิด ต่างความเชื่อ ทำให้วัฒนธรรมดั้งเดิมได้รับผลกระทบ แปรเปลี่ยนผิดเพี้ยนไป แต่เพื่อเป็นการดำรงรักษาวัฒนธรรมมรดกภูมิปัญญาที่สืบทอดจากบรรพบุรุษให้คงอยู่อย่างยั่งยืน และป้องกันการนำไปใช้ในทางเสียหาย ประเทศไทยจึงได้มีการตรากฎหมายพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. ๒๕๕๙ ขึ้น และมีผลบังคับใช้เมื่อ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๙

หากถามว่า พ.ร.บ. ดีอย่างไร พ.ร.บ. นี้จะเป็นกลไก หรือมาตรการในการที่จะช่วยส่งเสริม รักษามรดกภูมิปัญญาที่มีอยู่อย่างหลากหลายในประเทศไทยให้คงอยู่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของสังคมทั้งในประเทศและต่างประเทศ และยังช่วยสร้างความตระหนัก รับรู้ และความสนใจ ใส่ใจถึงมรดกภูมิปัญญาที่ทุกจังหวัดทั่วประเทศว่ามีสิ่งดี ๆ อะไรอยู่บ้าง ซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นสิ่งที่บรรพบุรุษได้สั่งสมมา และบางครั้งอาจจะลืมเลือน แต่เมื่อมีการรวบรวมค้นคว้าหาข้อมูลแล้ว บางอย่างก็จะสามารถนำมาพัฒนาต่อยอดให้เกิดประโยชน์เพิ่มขึ้นได้ ไม่ว่าจะเรื่องคุณค่าทางจิตใจ ความภาคภูมิใจ หรือว่าด้วยเรื่องของการมีส่วนร่วมของชุมชน รวมไปถึงการสร้างรายได้

เมื่อมีการบังคับใช้กฎหมายขึ้นมาแล้ว คำถามที่ตามมาก็คือมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในพระราชบัญญัติฉบับนี้ครอบคลุมเรื่องใดบ้าง ตาม พ.ร.บ. นี้ จะครอบคลุมทั้งหมด ๖ เรื่อง ด้วยกันค่ะ